Bilgi - iÅŸlem, biliÅŸim ve teknoloji üzerine…

Evet arkadaÅŸlar bu gece sizlere Notebook’ların büyük çoÄŸunluÄŸunda kullanılan Lityum Ion yani kısaca Li-ion diye hitap ettiÄŸimiz Notebook pillerinden bakımları ve ÅŸarj - deÅŸarj larından bahsedeceÄŸim.

AMD’nin yeni işlemcisi X2 6000+ Makalemde Nil_Lin arkadaşımızın isteği üzerine bu konu hakkında sizleri bilgilendirmek istedim. Gece saat 01:38 biraz gözlerim kapanmaya başladı bile

Bilgi ;
Lityum Ion nedir ?

Gilbert N. Lewis tarafından ilk olarak 1912 Yılında keÅŸfedilen Li-Ion bataryalar 70′li yıllarda hücreler olarak sonrada 20 yıllık bir geliÅŸtirilme safhasından sonra 1991 yılında SONY firması tarafından piyasaya sunulmuÅŸtur. Li-Ion pillere lityum polimer pil hücreleri de diyebiliriz. (lithium polymer cell). Bir Notebook Pilinin içerisini açtığınızda hayatımızda sıklıkla kullandığımız AA türündeki kalem pillere benzeyen SONY firmasının Lityum polimer hücrecikleri görürüz. Normal Pillere çok benzerler fakat yapıları çok farklıdır.

Bu tarihi süreç içerisinde günümüze kadar geliştirilmiştir. Cep telefonları, dizüstü bilgisayarlar gibi birçok teoknolojik üründe kullanılmaktadırlar.

2005 yılında ise Li Ion piller öyle geliştirildiler ki şarj olma sürelerini 8 dakikaya kadar düşürebilen firmalar var. Hatta 3 katına kadar daha güçlü oldular.

Artılar ve Eksiler ;

Li-Ion piller içlerindeki kimyasallar ve yapılarıyla çok hafif olmaları günümüz teknolojisinde tercih edilme sebeplerinin en büyüğü haline geldiler özelliklede Cep Telefonlarında 80Gr bir cep telefonunda acaba kaç gram pil vardır ? Diye düşündünüz mü ? Hemde 3 saat konuÅŸma süresi ….

Diğer Pillere nazaran Li-Ion piller tam şarj olmadan fişten çekilebilirler yani pile bu zarar vermez. Hatta ilk şarj esnasında tam olarak doldurmanızda gerekmez.

Yani şöyle konuya açıklık getirecek olursak Li-Ion pil kullandığınız bir notebook’unuzu istediÄŸiniz zaman fiÅŸten çekebilir istediÄŸiniz zaman fiÅŸe takabilirsiniz…. Evet HAFIZA ETKÄ°SÄ° dediÄŸimiz durum söz konusu deÄŸildir. Pilinizi ÅŸarj konumundayken elektriÄŸini çekmeniz pilinize bir zarar vermez. Aksine kaldığı % oranına göre ÅŸarj olmaya devam eder.

Kısaca özetlersek…

• Çok hafif
• Kolay ÅŸarj olabilme
• Az yer kaplayan
• Taşınabilir
• Elektrik kesintilerinden etkilenmeyen

Birazda gelelim eksilerine yani dezavantajlarına….

Kısa ömürlüdürler evet yanlış durmadınız hatta size daha ilginç birşey söyleyeyim. Li-Ion piller üretildikleri tarihten itibaren ömürleri başlar bir kenara bile koysanız onların ömürleri tükenmeye başlar. Özelliklede Notebook üreticileri bunu son kullanıcıya söylemezler Cep telefonu üreticileride tabiki.. http://www.teakolik.com

Ne demek üretildiği anda eskimeye mi başlıyor.. ?

Bu sorunun cevabı evet şarj etsenizde etmesenizde üretildikleri günden itibaren ömürleri tükenmeye başlar..

Hatta birçok Dizüstü PC üreticisi 3 Yıl garanti verdiÄŸi bir Dizüstüne 2 yıl pil ömrü verir… Bunu satarken söylemezler notebook’unuzun garantisi bitmesede pil garantisi bitebilir… Pil yüzünden garanti kapsamı dışında pil kullanıcı hatasına maruz kalmış gibi bahanelerle geçiÅŸtirilebilirsinizde….

Peki bir Notebook’unuz var ve Li-Ion pilini en doÄŸru ÅŸekilde kullansanız bile her yıl ömrünün yaklaşık %20 ile %40 ını yediÄŸini biliyor muydunuz ?

Yani ortalama 2 ila 3 yıl içerisinde pilinizi tamamen kaybediyorsunuz….

Notebook’unuzu sürekli kullandığınızı varsayalım ve sürekli kullanılan bir Dizüstü sürekli ısınır özelliklede bir süre sonra FAN ve SoÄŸutma delikleri tozdan kapandığı için soÄŸutma tam olarak gerçekleÅŸmez Notebook’unuzun iç kasa sıcaklığı yaklaşık 35 - 40 derecede seyrettiÄŸini varsayarsak 1 yıl geçmeden pilinizin ömrünün %40 ının geri dönüşümsüz olarak kaybedersiniz…

EÄŸer ki bir derindondurucu içerisinde notebook’unuzu kullandığınızı varsayarsak yani notebook’unuzun sıcaklığının 0 dereceÄŸi geçmediÄŸini hani olmaz ya hadi hayal kuralım ve derin dondurucu içinde 1 yıl notebook kullandınız diyelim Li-Ion pillerin ömrü bu süre sonunda %6 ile %8 civarında kayba yol açar…

Anlayacağınız her halükarda piliniz ömründen yiyecektir ve sıcaklık en kötü düşmanıdır.

Daha enterasan birşey söyleyeyim mi ?

Dizüstünüzü FiÅŸe takmadan kullandığınızı var sayıyorum yani adamın biri bir notebook almış ve ÅŸarj ediyor sonra fiÅŸten çekiyor notebook’unun pili bitene dek kullanıyor. Sonra pil bitiyor Notebook kapanıyor tekrar ÅŸarja takıp ÅŸarj olduktan sonra kullanıyor…

Sakın bunu yapmayın …!

Li-Ion Pilinizin bitmesine biz TAM BOÅžALMA diyoruz… EÄŸer 100 kez TAM BOÅžALMA gerçekleÅŸirse iÅŸte o zaman 100. TAM BOLAÅžMA ‘dan sonra PÄ°L ÖMRÃœNÃœZÃœN %80′i gitti demektir.. Hayırlı olsun en kısa sürede bir pil alacaksın kardeÅŸ O pil batıyor’muydu sana dibine kadar kullandın ….

Li-ion piller hafıza etkisinden etkilenmezler ancak nikel metal hidrür ya da nikel kadmiyum piller kadarda uzun ömürlü olamazlar… http://www.teakolik.com

Ayrıca Li-ion Piller Aşırı şekilde ısındıklarında ne bileyim mesela yazın güneşin altına arabanızı part ettiniz Piliniz yada dizüstünüz öncamın kenarında .. ( Yine örnek veriyom biraz hayal kuralım )

Aman hırsız felan demeyin yaklaşmayın bile SAKIN..!

Li-ion Piller aşırı ISINDIKLARINDA PATLARLAR..! Evet yanlış duymadınız yangın çıkma riski patlama riski çok fazladır. Özelliklede ateÅŸe atılan bir pil çok gürültülü ve etkili bir biçimde patlar güneÅŸin altında uzun süre beklerseler iÅŸte o zaman heran koku duyup bir süre sonrada patladığına ÅŸahit olabilirsiniz…

Buradan da çıkartacağımız sonuç Li-ion pile sahip olan ister cep telefonu ister dizüstü olsun hiç fark etmez dibine kadar pili kullanıp TAM BOLAÅžMA yapmayın ve SICAK ortamlardan uzak tutun özelliklede CEP telefonunuzu yazın sıcağında arka cebinize sokmayın Notebook’unuzuda güneÅŸin altında arabada felan bırakmayın…

Bir Li-ion Pili derin dondurucuda %40 dolulukla 10 yıl zarar görmeden saklayabildiÄŸiniz gibi bir Dizüstü içerisinde 12 ay kullanabilirsiniz…

Birde HIZLI DOLDURMA …

Evet birçok notebook üreticisi HIZLI DOLDURMA’ya karşı hiçbir önlem almadığını hatta bazılarının isteÄŸe baÄŸlı olarak yavaÅŸ doldurma ünitesi eklediÄŸini biliyor muydunuz ?

EÄŸer ki sürekli HIZLI DOLDURMA yaparsanız Pilleriniz Aşırı ısınacaktır Piller içerisindeki kimyasallar buharlaÅŸarak yavaÅŸ yavaÅŸ hatta bazende hızlı hızlı özelliklerini kaybedeklerdir…

http://www.teakolik.com NiMH pillerle Li-Ion piller arasında bir kıyaslama yaparsak ;

Maliyet : NimH Ucuz , Li-Ion Pahalı

Enerji verimi : Nimh 60W/Saat , Li-Ion 200W/Saat (1kg için hesaplanmıştır)

Güvenlik ve korunma : NimH Gazı Sıvı hale getiren katalizör e sahip , Li-Ion yüksek sıcaklık kapatma basınç düşürme aşırı şarj kesmesi aşırı boşalma koruması basınç koruma ve gaz çıkışı

Tam Boşalma ; Nimh pil ölebilir , Li-Ion Pil öldü

Li-Ion Piller çok çabuk bozulabilen nazik parçalardır patlama tehlikesi sıcaklıkla doÄŸru orantılıdır ve yüksektir. Fakat NimH piller milyonda bir bi olasılık olarak patlarlar ve ömürleri uzundur…

SONUÇ ;

• Notebook’unuzun pilini serin tutun yaniçok fazla ısınmasın. Bunun için tozlu ortamlardan kaçınmayı düşünebilirsiniz. Çünkü Notebook’ların soÄŸutma üniteleri yani fanları belirli bir sıcaklığa eriÅŸildiÄŸinde anında devreye girer ve soÄŸutma baÅŸlar eÄŸer ki tozlu bir ortamdaysanız kademeli olarak Notebook’unuzun FAN Ve Sıcak hava çıkışlarını kontrol ettiriniz. Çünkü bu hava delikleri tozdan dolarsa yada Fanlarınız aşırı tozlanırsa Dizüstünüzü soÄŸutamaz hem iÅŸlemcinize hemde bu sıcaklıktan dolayı Li-ION pillinize zarar verir ömrünü aşırı ÅŸekilde tüketir. Serin bir ortamda tutmak Notebook hava deliklerine kağıt felan koymamak (Özelliklede bizim muhasebeci kız bunu çok yapıyor notebook’un altına bir sürü kağıt sıkıştırıyor neymiÅŸ önemli evrakları notebook un altında tutuyormuÅŸ unutmasın diye sonra o deliklerden hava çıkmıyor notebook ısınıp kilitleniyor…) Tozlu ortamlardan kaçınmak.. Arada bir servise götürüp temizlik yaptırmak (5- 6 ayda bir olabilir.. Çok toz varsa ortamda örneÄŸin mobilyacıysanız 1 ayda bir temizlettirin yoksam 1 yıla kalmaz pil ölür…) Unutmadan yastığın üstüne yatağın üzerinede koymayın düz bir zemine koyun ki hava kanalları rahatlıkla sıcak havayı dışarı atsın.
• Korkmayın Çok aşırı ÅŸekilde yani 40 derecenin üzerinde sürekli çalışmıyorsanız yada bir kalorifer peteÄŸinin üstünde notebook’unuzu kullanmıyorsanız patlama riski düşük ömrü de o kadar uzar…
• Bir Notebook çalışma sıcaklığını göz önüne alırsak ve tam boÅŸalma riskinide göz önünde bulundurursanız yani biraz dikkat ederseniz Notebook Piliniz o kadar uzun ömürlü olur… Garantisi bitene kadar pillerde ölmez. …
• Eski Piller yani NimH olanlar Tam DeÅŸarj olmadan doldurulursalar yada Tam Åžarj olmadan elektrikten kesilirseler çok çabuk ölüyorlar yada bitiyorlardı ömürleri gidiyordu.
• Li-Ion pillerdeki kimyasallar ve organik çözeltiler sayesinde hem çok hafif oldular hemde kat kat daha fazla enerji verdiler böylelikle ister CEP telefonu istersenizde Dizüstüleri Cebimize sokmayı bırakın neredeyse incecik yaptılar ve birçok özellik eklediler…
• Yazın ortasında Notebook’unuzu arabada unutmayın pilini sökecekseniz o zamanda 0 derecede tutunuz böylelikle YAÅžLANMASI gecikecektir. ( Dondurucuya koymayın sakın donma anıda kötü )
• Dizüstünüzü sürekli ve saatlerce kullanıyorsanız elektrik kesintisini göz önüne alarak pili sökün ve elektrikte fiÅŸe takılı olarak kullanın.
• Bazı üretici firmalar PÄ°LÄ° ÇIKARTMAYIN derler çünkü saklama koÅŸulları ve TOZ Pile zarar verebilir.
• Bazı üretici firmalar da Pili çıkartırsanız ne anlamı var biz bunu pilli yaptık sökmeyin derler
• %100 ÅŸarj edip pili saklamaktansa %40 ÅŸarj edip saklayınız..! EÄŸerki çok düşük ÅŸarjla saklarsanız bu seferde TAM BOLÅžALMA olacaktır sonuçta pil ölecektir.
• Saklayacaksanız %40 dolulukla buzdolabında meyvelikte saklayın sakın ha derin dondurucuya sokmayın aman aman bu seferde bir daha kullanamazsınız.
• EÄŸer ki piliniz çok çabuk öldü ise mesela toshiba markaysa Google’ye girip “Toshiba battery recall” olarak arama yapın eÄŸerki pilinizin modeli de bu bulduÄŸunuz sayfalarda geçiyorsa ÅŸanslısınız piliniz imalat hatası olabilir hemen deÄŸiÅŸtirme yapabilirsiniz. http://www.teakolik.com

BAKIN TOSHIBA NE DÄ°YOR ..!

*Toshiba ne tür batarya kullanıyor ? Batarya ömrünü nasıl uzatabilirim ?

Toshiba taşınabilir bilgisayarların hepsinde Lityum Ion batarya kullanılmaktadır. Güç açısından ağırlıklı ve boyut oranına göre en iyi konumda olan Lityum Ion bataryadır. Toshiba taşınabilir bilgisayarlarına standart olarak MTM ( Max Time Management ) yüklenmiÅŸtir. MTM’nin konfigürasyonu kullanıcıya uyumludur ve dahili batarya gücünü muhafaza edecek ÅŸekilde tasarlanmıştır. Taşınabilir bilgisayarlarda en fazla güç tüketen üç bileÅŸen iÅŸlemci,ekran ve sabit disk sürücüsüdür. Bilgisayar açıldığında belirli bir süre için aktif konuma geçemediÄŸinde MTM devreye girer, iÅŸlemcinin dahili saat hızını düşürür ( buna uyku modu adı verilir),ekranın arka ışığını söndürerek HDD’nin döngüsel hızını düşürür ve böylece batarya gücünü muhafaza etmiÅŸ olur. Kullanıcı bilgisayarını yeniden çalıştırdığında MTM otomatik olarak yedeklediÄŸi gücü devreye sokacaktır. HDD büyük miktarda güç harcadığı için bataraya gücünü muhafaza etmek amacıyla ek bir hafıza ( ki bu hafıza çok az güc tüketecektir ) kullanmak uygun bir yöntem olacaktır. Gücü muhafaza etmenin diÄŸer bir yolu da Fn+F2 fonksiyon tuÅŸlarını kullanmaktır. Harici bir monitöre baÄŸlı olmadığı sürece bu tuÅŸları kullanarak ekranın arka ışık parlaklığını üç moddan , yani (en fazla güç harcayan) Parlak,(daha az güç harcayan) Yarı-Parlak ve (hiç güç harcamayan ) Kapalı modlarından herhangi birine ayarlayabilirsiniz. ÖrneÄŸin , ışıklı bir ortamda çalşıyorsanız Yarı-Parlak modu kullanabilirsiniz. Bigisayarınız izleme gerektirmeyen uzun bir hesaplama yaptığı sırada ya da siz baÅŸka iÅŸlerle uÄŸraÅŸtığınız sırada batarya gücünü muhafaza etmek için ekranı kapatabilirsiniz. Bu aynı zamanda hassas ve gizli bilgileri saklamaya yarayan kullanışlı bir güvenlik önlemi özelliÄŸi de taşımaktadır (bkz. F1 tuÅŸkilidi özelliÄŸi).

Kaynak : Toshiba Sıkça Sorulan Sorular

BAKIN HP NE DÄ°YOR..!

HP, Li-Ion piller için 12 ay garanti saÄŸlar. Garanti süresi pilin düşük ve orta yükler altında 300 ÅŸarj döngüsü sonunda ilk sığasının %80′ini verebileceÄŸi beklentisi üzerinden hesaplanmıştır.

Kaynak : HP Destek

Peki Ya Windows Vista’nın Aero Arayüzü ?

Birçok kullanıcıdan Microsoft firmasına ve Notebook üreticilerine ÅŸikayet geliyor Notebook pilim çok çabuk bitiyor…

Eee doÄŸaldır tabi Aero arayüzü aşırı ÅŸekilde iÅŸlemci, ekran kartı ve ram kullanımına sebep oluyor. Bunun sonucunda Ä°ÅŸlemci ve Notebook soÄŸutma sistemi ve ekran kartı fanı aşırı zorlanıyor Daha fazla güç..Sonuç… Aşırı güç çeken fanlar buna dayanamayan pil ve düşük güçle yetersiz soÄŸutma ve aşırı ısınan PÄ°L…

NOT: Windows Vista Aaero glass interface arayüzünü kapatırsanız Windows XP kadar pil kullanırsınız….

http://www.teakolik.com